Ubezpieczenia osobowe stanowią grupę jednych z najbardziej powszechnych i najczęściej nabywanych ubezpieczeń. Są to zwykle ubezpieczenia dotyczące życia i zdrowia ludzkiego. Zabezpieczają w sytuacjach związanych z wypadkiem, uszczerbkiem na zdrowiu, niezdolnością do pracy, chorobą czy też śmiercią.
W powyższych okolicznościach osoba posiadająca ubezpieczenie osobowe ma zapewnione środki na pokrycie potrzeb finansowych wynikłych na skutek danego zdarzenia. Właściwie dostosowane ubezpieczenie stanowi więc realną gwarancję wypłaty środków dla osoby poszkodowanej.
Ubezpieczenia osobowe obejmują:
Grupowe ubezpieczenie na życie to polisa, która oferowana jest zazwyczaj w ramach umowy z pracodawcą. Osoby zatrudnione w danej firmie mogą przystąpić do ubezpieczenia na warunkach, które są już z góry ustalone. Takie ubezpieczenie grupowe oferowane jest w równej składce dla wszystkich pracowników, niezależnie od ich wieku oraz stażu pracy. Co do zasady, jest to polisa przeznaczona wyłącznie dla osób zatrudnionych. Można ją kontynuować indywidualnie po odejściu z pracy, ale nie wszystkie firmy proponują ciekawe warunki kontynuacji. Podstawą przystąpienia do grupowego ubezpieczenia na życie jest umowa o pracę w danej firmie lub umowa zlecenie.
Składka może być odprowadzana w całości przez pracodawcę, w całości przez pracownika lub na zasadzie partycypacji – część jest finansowana przez pracodawcę, a część przez pracownika. W przypadku, gdy to pracownik pokrywa koszt swojej polisy, składka jest potrącana z pensji i odprowadzana na konto ubezpieczyciela. Nie trzeba więc pamiętać o jej opłacaniu, ponieważ i tak składka całkowita musi zostać przelana z konta firmy.
Każda grupowa polisa na życie składa się z dwóch elementów:
- umowy podstawowej
- umów dodatkowych
Umowa podstawowa to ubezpieczenie życia pracownika. Ochrona obejmuje śmierć ubezpieczonego niezależnie od jej przyczyny. Stanowi zabezpieczenie bliskich ubezpieczonego. Niektóre firmy rozszerzają ten element o trwałe inwalidztwo lub niezdolność do samodzielnego życia lub pracy.
Umowy dodatkowe są zazwyczaj zebrane w pakiety. Najczęściej pojawiające się pakiety to:
- pakiet zdrowotny – ubezpieczenie, które chroni na wypadek poważnych chorób. Do tego pakietu jest dołączana lista chorób, które dana firma uznaje za zdarzenie.
- pakiet wypadkowy – gama zdarzeń, które wiążą się z wypadkami komunikacyjnymi
i nieszczęśliwymi. Większość firm traktuje wypadek komunikacyjny również jako nieszczęśliwy, a to skutkuje wypłatą świadczenia z obydwu tych zdarzeń, przy czym, nieszczęśliwy oczywiście nie musi być wcale komunikacyjnym. - pakiet szpitalny – ubezpieczenie, które swoim zakresem obejmuje pobyt w szpitalu z powodu choroby lub wypadku oraz operację z powodu choroby lub wypadku.
- pakiet rodzinny – dzięki temu pakietowi grupowe ubezpieczenie na życie dotyczy również członków rodziny pracownika. W tym pakiecie najczęściej znajdują się następujące umowy: urodzenie dziecka, urodzenie martwego dziecka, śmierć dziecka, śmierć rodziców/teściów; śmierć małżonka, poważne zachorowanie dziecka, poważne zachorowanie małżonka, pobyt w szpitalu dziecka, pobyt w szpitalu małżonka.
Bardzo ważną kwestią jest wybór odpowiedniego ubezpieczenia grupowego dla swoich pracowników. Należy zwrócić uwagę na oferowane sumy, liczbę umów dodatkowych oraz ich zakres. Im szersza oferta, tym bardziej korzystna. Nie bez znaczenia jest również wysokość składki. Trzeba jednak pamiętać o tym, by przy wyborze oferty nie kierować się wyłącznie najniższą składką.
Ubezpieczenie na życie pełni funkcję ochronną. Stanowi finansowe zabezpieczenie na wypadek nieszczęśliwego zdarzenia, które może się przytrafić ubezpieczonemu i poważnie skomplikować jego dotychczasowe życie. Takim zdarzeniem może być ciężka choroba, wymagająca specjalistycznego, czasochłonnego leczenia lub trwałe inwalidztwo, które uniemożliwi wykonywanie pracy zarobkowej i uzyskiwanie dochodów. Może to być również śmierć. W tych dramatycznych chwilach rodzina ubezpieczonego potrzebować będzie wsparcia, również finansowego.
Ubezpieczenia na życie to złożone produkty, odpowiadające na specyficzne potrzeby ubezpieczonych. Warto wybrać polisę, która spełni oczekiwania, zapewniając odpowiedni poziom
i zakres ochrony, a przy tym będzie korzystna finansowo.
Ubezpieczenia na życie możemy dzielić na:
- ubezpieczenia ochronne – najczęściej wybierana forma zabezpieczenia kredytu, zabezpieczają bliskich na wypadek śmierci, ubezpieczenie terminowe
- ubezpieczenia ochronno – inwestycyjne – ochrona połączona z oszczędzaniem kapitału na przyszłość, stanowi zabezpieczenie przyszłości dzieci oraz zabezpieczenie kredytu, chroni w przypadku choroby, pobytu w szpitalu, niezdolności do pracy, ubezpieczenie bezterminowe.
- ubezpieczenia inwestycyjne – stanowią ochronę w zakresie podstawowym, głownie służą gromadzeniu kapitału, bezterminowe
- ubezpieczenia grupowe – ochrona obejmuje ubezpieczonego oraz członków jego rodziny, zabezpieczają bliskich na wypadek śmierci, chroni w przypadku choroby, pobytu w szpitalu, niezdolności do pracy, ubezpieczenie terminowe
- ubezpieczenia posagowe – mają zabezpieczyć przyszłości dziecka, poprzez odkładanie kapitału na start w dorosłe życie, terminowe
Są to ubezpieczenia, w których osobie ubezpieczonej przysługują świadczenia zdrowotne mające na celu zachowanie zdrowia, ochronę przed skutkami chorób oraz leczenie. Ubezpieczony w zamian za wnoszoną składkę ubezpieczeniową otrzymuje bezpłatny lub częściowo refundowany przez zakład ubezpieczeń dostęp do wybranych placówek i określonych usług medycznych w zależności od oferowanego zakresu ubezpieczenia. Wraz z rosnącą popularnością abonamentów medycznych w Polsce ubezpieczyciele rozwijają ofertę ubezpieczeń zdrowotnych w ramach współpracy z prywatnymi placówkami oferującymi usługi medyczne w ramach abonamentów.
Ubezpieczeń zdrowotnych prywatnych nie należy mylić z dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym w rozumieniu Ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Pracownicze programy emerytalne (PPE) są formą grupowego, dobrowolnego, systematycznego oszczędzania na poczet przyszłej emerytury pracowników, których pracodawca zdecydował się przygotować, utworzyć i finansować taki program. Działają one
w ramach tzw. III filara systemu emerytalnego.
Składka trafia tutaj do wybranej instytucji finansowej, która zarządza tymi środkami do czasu ich wypłaty. Instytucją tą może być fundusz inwestycyjny, zakład ubezpieczeń albo specjalnie utworzony na potrzeby programu pracowniczy fundusz emerytalny.
PPE mający formę ubezpieczenia to program łączący ochronę ubezpieczeniową z gromadzeniem i inwestowaniem środków w specyficznym funduszu kapitałowym. Jego podstawą jest umowa grupowego ubezpieczenia na życie pracowników z zakładem ubezpieczeń. Ubezpieczenie to jest poszerzone o gromadzenie kapitału w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym. Z jednej strony pracownicy są chronieni przed skutkami utraty zdolności do pracy lub przedwczesnej śmierci. Z drugiej strony gromadzą i pomnażają środki w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym, którego istota funkcjonowania jest taka sama jak w przypadku funduszu inwestycyjnego.
W ramach tego programu emerytalnego składka podstawowa dzielona jest między ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy (co najmniej 85% składki) i pokrycie kosztów ochrony ubezpieczeniowej (co najmniej 1% składki). Dzięki temu pracownik gromadzi środki na okres emerytalny i jednocześnie ma zapewnioną wypłatę świadczeń określonej wysokości w przypadku zajścia takich zdarzeń jak: śmierć, następstwa nieszczęśliwych wypadków, choroba, itp.
Katalog zagrożeń związanych z wyjazdami urlopowymi jest szeroki. Zagrożenia te mogą być wyeliminowane lub ograniczane poprzez wybór odpowiednich ubezpieczeń turystycznych. Mogą one się różnić pod względem zakresu udzielonej ochrony, przedmiotu ubezpieczenia oraz wysokości składki. Niektóre z ubezpieczeń ograniczają zakres udzielanej ochrony do podstawowych zagrożeń, inne zaś rozszerzone są o szereg dodatkowych ryzyk. Analizując prezentowane przez zakłady ubezpieczeń oferty należy dokładnie zapoznać się z ogólnymi warunkami ubezpieczenia (o.w.u.), sprawdzić jak określono sytuacje, w których można ubiegać się o odszkodowanie, wysokość sum ubezpieczenia (tzn. kwot do których w poszczególnych przypadkach odpowiada ubezpieczyciel) oraz katalog wyłączeń spod ochrony ubezpieczeniowej (tzn. sytuacji, w których zakład ubezpieczeń nie wypłaci odszkodowania).
Pakietowe ubezpieczenia turystyczne składają się najczęściej z ubezpieczeń następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW), kosztów leczenia za granicą (KLZ), assistance, kosztów akcji ratowniczej i poszukiwawczej, OC, ubezpieczenia sprzętu, bagażu oraz ubezpieczenia kosztów rezygnacji i wcześniejszego powrotu z wyjazdu.
Osoby uprawiające sporty wyczynowe, osoby cierpiące na przewlekłe schorzenia, kobiety w ciąży, a także osoby w podeszłym wieku powinny zwrócić ubezpieczycielowi na ten fakt uwagę w chwili zawierania umowy ubezpieczenia, jednocześnie korzystając z wariantów umownych z rozszerzeniem ochrony na skutki zdarzeń w tego typu przypadkach.
Trzeba pamiętać także, że najczęstszą w praktyce przyczyną odmowy wypłaty świadczenia jest problem spożywania przez wczasowiczów alkoholu. Stan po użyciu alkoholu powoduje unieruchomienie polisy skutkującej brakiem ochrony ze strony ubezpieczyciela.
Przedmiotem ubezpieczenia są następstwa nieszczęśliwych wypadków polegające na uszkodzeniu ciała lub rozstroju zdrowia powodujących trwały uszczerbek na zdrowiu lub śmierć ubezpieczonego. Za nieszczęśliwy wypadek uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, w następstwie którego ubezpieczony wbrew swojej woli doznał trwałego uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub zmarł.
Podstawowymi świadczeniami wypłacanymi z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu jest przy uszczerbku w wysokości 100% i w wypadku śmierci – pełna suma ubezpieczenia, a w przypadku częściowego uszczerbku (np. złamania ręki) – określony procent sumy ubezpieczenia odpowiadający procentowi trwałego uszczerbku na zdrowiu, ustalanemu przez komisje lekarskie działające na zlecenie zakładu ubezpieczeń lub w oparciu o taryfikatory stosowane przez ubezpieczyciela.
Należy zwrócić uwagę na występujący często problem oferowania zbyt niskich sum ubezpieczenia. Na rynku zazwyczaj są to limity na poziomie od 5 000 zł do 20 000 zł. Przy uszczerbkach częściowych, których w praktyce występuje najwięcej, suma ubezpieczenia mnożona jest przez orzeczony przez komisję lekarską procent trwałego uszczerbku na zdrowiu. Sumy określone na zbyt niskim poziomie prowadzą do rozczarowań związanych z wysokością przekazywanych świadczeń. Przy doznaniu poważnego uszkodzenia ciała np. skomplikowanego złamania, przyznana kwota musi wywoływać rozżalenie poszkodowanego, dając tym samym poczucie pozorności ochrony ubezpieczeniowej. Z tych też względów, pomimo wyższej składki za tego typu ubezpieczenie, lepszym wydaje się wybór wariantu umowy ubezpieczenia z wykorzystaniem wyższych poziomów sum ubezpieczenia.